Woon je in Benidorm of in een van de dorpen van de Marina Baixa, dan ken je die plek vast wel. Dat hoekje waar altijd katten zitten: achter een bar, op de parkeerplaats van een urbanización, naast de containers. Mensen noemen ze "straatkatten", maar veel van die dieren horen bij iets wat een echte naam en een echte methode heeft: een kattenkolonie. Bij Cat's Club Benidorm krijgen we vaak de vraag hoe je die katten kunt helpen als adopteren er niet in zit. Dat is een van onze favoriete vragen, want er is ontzettend veel te doen zonder dat je een kat mee naar huis neemt.
Eerst even iets rechtzetten, want dat hebben we met vallen en opstaan geleerd. Niet elke kat die buiten leeft, heeft een huis nodig. Sommige zijn echt schuw, buiten geboren, en die gaan een mens nooit helemaal vertrouwen. Voor hen is de beste plek geen appartement, maar hun eigen kolonie, goed verzorgd. En daar komt de CER-methode om de hoek kijken: captura, esterilización, retorno, oftewel vangen, steriliseren en terugplaatsen. Veel mensen zeggen nog CES, en internationaal heet het TNR, maar het is allemaal hetzelfde.
Wat een beheerde kattenkolonie is
Een kolonie is een groep katten die op dezelfde plek leeft en eet. Tussen een kolonie die aan haar lot is overgelaten en een beheerde kolonie zit een wereld van verschil. Achter een beheerde kolonie staan mensen, wij noemen ze de voerders: zij zetten op vaste tijden eten en schoon water neer, ruimen de restjes op zodat er geen ratten op afkomen en de buren geen last hebben, houden de gezondheid van de katten in de gaten en zorgen dat er geen eindeloze nestjes meer bij komen.
Zonder beheer worden twee katten in een paar jaar tijd tientallen. Mét beheer stabiliseert de kolonie. De katten zijn gezond, het krolse gejammer om vier uur 's nachts houdt op, de eeuwige gevechten ook, en het samenleven met de buurt gaat er enorm op vooruit. Magie is het niet. Het is werk en volhouden, meestal door mensen die het in hun vrije tijd en van hun eigen geld doen.
CER: vangen, steriliseren, terugplaatsen
CER staat voor captura, esterilización, retorno: vangen, steriliseren en terugplaatsen. Dat is de term die de Spaanse wet gebruikt, ook al zeggen veel mensen nog CES. In het Engels kom je het tegen als TNR (trap, neuter, return) en dat is precies hetzelfde. Het gaat als volgt. De katten van de kolonie worden gevangen met veilige vangkooien, een dierenarts steriliseert of castreert ze en checkt ze na, er wordt een klein V-vormig knipje in de punt van één oor gemaakt zodat je in één oogopslag ziet dat het dier al geholpen is, en daarna gaan ze terug naar precies dezelfde plek.
Dat laatste is de kern van het verhaal. De kat keert terug naar haar kolonie, naar haar eigen vertrouwde territorium, maar plant zich niet meer voort. Na verloop van tijd groeit de kolonie niet meer en wordt ze vanzelf langzaam kleiner. Het is de enige methode die op lange termijn echt werkt, en ze is bovendien diervriendelijk. Er wordt geen enkele gezonde kat ingeslapen en geen enkele kat ergens anders gedumpt.
Van dat knipje in het oor schrik je in het begin misschien even. Het doet geen pijn, het gebeurt terwijl de kat toch al onder narcose ligt voor de operatie, en het voorkomt dat hetzelfde dier keer op keer opnieuw gevangen wordt. Zie je dus een straatkat met zo'n afgeknipt puntje aan één oor, dan weet je het: die kat is geholpen en er wordt voor haar gezorgd.
De CER-methode staat gewoon in de wet
Dit is belangrijk, en veel mensen weten het nog steeds niet. De Ley 7/2023, de Spaanse wet op de bescherming van de rechten en het welzijn van dieren, van kracht sinds 29 september 2023, erkent de CER-methode als het officiële en diervriendelijke systeem om kattenkolonies te beheren. De wet is er helder over: het beheer van de kolonies ligt bij de gemeenten, meestal in samenwerking met verenigingen en vrijwilligers, en het doel is de populatie onder controle krijgen zonder katten te doden.
Anders gezegd: een kolonie verzorgen en steriliseren volgens CER is het juiste om te doen, en het is ook wat de wet voorschrijft. Wil je in jouw gemeente een kolonie voeren of beheren, neem dan contact op met je ayuntamiento (het gemeentehuis) of met een plaatselijke vereniging, zodat het gecoördineerd en binnen de regels gebeurt.
Waarom je de katten nooit moet verplaatsen
Er is een verleiding die vaak opduikt, zeker in urbanizaciones waar iemand begint te klagen: de katten "weghalen" en ze loslaten in het veld of in een andere wijk. Doe het niet. Het is een fout die bijna altijd slecht afloopt.
Koloniekatten zijn verbonden met hun territorium. Ze weten waar water is, waar ze schaduw en beschutting vinden tijdens de snoeihete zomers van de Costa Blanca, en ze kennen de gevaren die ze moeten mijden. Haal je ze daar weg en zet je ze op een onbekende plek neer, dan zijn ze de weg kwijt, hebben ze niets, en staan ze bloot aan auto's, honden en de katten die dat gebied al bezet houden. Veel van hen overleven het niet. En het lost niets op. Verwijder je een kolonie maar blijft het eten of de schuilplek achter, dan komen er andere, niet-gesteriliseerde katten op af en die beginnen weer te fokken. Dat heet het "vacuümeffect". De oplossing is niet katten verplaatsen, maar ze steriliseren en laten waar ze zijn.
Hoe je kunt helpen zonder te adopteren
En nu het mooie deel. Ook als je niet kunt adopteren, kun je enorm veel betekenen voor de katten in jouw buurt. Dit zijn de nuttigste manieren:
- Verantwoord voeren: eten en schoon water op een discreet plekje, op vaste tijden, en altijd de restjes opruimen. Een nette kolonie geeft de buren minder overlast en houdt het daardoor langer uit.
- Sterilisaties betalen: de dierenarts is het duurste onderdeel van CER. Een donatie, hoe klein ook, betaalt rechtstreeks mee aan operaties die ongewenste nestjes voorkomen.
- Vrijwilliger worden: helpen vangen met kooien, katten naar de dierenarts brengen, een kolonie in de gaten houden of het verhaal verspreiden. We komen altijd handen tekort.
- Melden en afstemmen: ontdek je een nieuwe kolonie of een drachtige, niet-gesteriliseerde poes, waarschuw dan een plaatselijke vereniging in plaats van op eigen houtje te handelen. Hoe eerder ze geholpen wordt, hoe minder kittens er op straat belanden.
- Opvanggezin worden voor kittens die te socialiseren zijn: de schuwe volwassen katten blijven in de kolonie, maar op straat geboren kittens kun je vaak wél socialiseren en een thuis geven, en daar zijn opvanggezinnen voor nodig.
Zo werken wij bij Cat's Club: als netwerk, tussen vrijwilligers en opvanggezinnen. We hebben geen pand vol kooien, we hebben mensen. Elke kolonie die onder controle blijft, elke sterilisatie die betaald wordt en elk kitten dat opgevangen wordt, is gedeeld werk. Daarom telt elke vorm van hulp echt mee.
Frequently asked questions
Wat betekent de CER-methode (of CES) bij katten?+
CER staat voor captura, esterilización, retorno: vangen, steriliseren en terugplaatsen. Dat is de term uit de Spaanse wet, al zeggen veel mensen nog CES. De katten van een kolonie worden gevangen, een dierenarts steriliseert en controleert ze, en daarna gaan ze geholpen en wel terug naar dezelfde plek. Het is hetzelfde als TNR in het Engels en het is de methode die de Ley 7/2023 erkent om kolonies op een diervriendelijke manier te beheren.
Mag je een kattenkolonie voeren?+
Ja, en de Ley 7/2023 erkent beheerde kattenkolonies. Stem het bij voorkeur af met je ayuntamiento (het gemeentehuis) of met een plaatselijke vereniging, zodat de kolonie gesteriliseerd en geregistreerd is. En voer altijd verantwoord: ruim de restjes op.
Waarom kun je een kattenkolonie niet naar een andere plek verhuizen?+
Omdat katten aan hun territorium gebonden zijn: verplaats je ze, dan raken ze de weg kwijt en lopen ze gevaar, en veel van hen overleven het niet. Bovendien komen er nieuwe katten op het achtergebleven eten of de schuilplek af en loopt de kolonie weer vol (het vacuümeffect). Het juiste is: steriliseren en ze laten waar ze zijn.
Wat is dat merkje in het oor van een straatkat?+
Dat is een klein V-vormig knipje in de punt van één oor, gemaakt terwijl de kat onder narcose ligt voor de sterilisatie. Zo zie je in één oogopslag dat die kat al geholpen is en verzorgd wordt, en hoeft ze niet nog eens gevangen te worden.
Hoe kan ik straatkatten helpen zonder te adopteren?+
Je kunt verantwoord voeren, doneren om sterilisaties te betalen, vrijwilliger worden, nieuwe kolonies melden of opvanggezin worden voor kittens die te socialiseren zijn. Stuk voor stuk echte manieren om te helpen zonder een kat mee naar huis te nemen.
Raakt dit je en wil je meehelpen met de kolonies rond Benidorm en de Marina Baixa? schrijf ons. En kun je niet adopteren maar wil je wel dat de sterilisaties doorgaan: een donatie via overschrijving (ES37 0073 0100 5205 0621 5149), Bizum (+34 659 04 14 71) of Teaming gaat rechtstreeks naar de volgende operatie. Zonder opvanggezinnen en zonder hulp zijn er geen reddingen, zo simpel is het.
